เวทีเสวนา องค์ความรู้ ภูมิปัญญาชนเผ่าลีซูด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
สถานการณ์ ปัญหาและแนวทางการแก้ไข


ณ บ้านใหม่สหสัมพันธ์ (น้ำฮู) ตำบลเวียงใต้ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน
23 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2551

        แผนงานสนับสนุนความร่วมมือในประเทศไทย ศูนย์ฝึกอบรมวนศาสตร์ชุมชนแห่งภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก (RECOFTC) ร่วมกับเครือข่ายลีซูแห่งประเทศไทย จัดเวทีเสวนาเรื่ององค์ความรู้ ภูมิปัญญาชนเผ่าลีซูด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สถานการณ์ปัญหาและแนวทางแก้ไข ณ บ้านใหม่สหสัมพันธ์ (น้ำฮู) ตำบลเวียงใต้ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ในระหว่างการจัดงานมหกรรมสืบสานวัฒนธรรมลีซูแห่งประเทสไทย ซึ่งจัดโดยเครือข่ายลีซูแห่งประเทศไทย ในวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2551 ระหว่าง 13.00-17.00 น. เพื่อประมวลสถานการณ์ทรัพยากรดิน น้ำ ป่าไม้ ของแต่ละพื้นที่ ปัญหาที่เกิดขึ้นกับทรัพยากรและชุมชน สาเหตุของปัญหา ภูมิปัญญา องค์ความรู้ในการจัดการทรัพยากรของชุมชน รวมทั้งข้อเสนอแนะต่อการจัดการทรัพยากรของชุมชนทั้งในระดับพื้นที่และระดับเครือข่ายลีซู โดยมีผู้เข้าร่วมทั้งหมด 34 คน ประกอบด้วยผู้นำชุมชนลีซู องค์กรปกครองท้องถิ่น และชาวลีซู จาก 4 จังหวัดในภาคเหนือ คือ จังหวัดแม่ฮ่องสอน ประมาณ 20 คน เชียงราย 6 คน เชียงใหม่ 3 คน และ ตาก 2 คน รวมทั้งเจ้าหน้าที่แผนงานสนับสนุนความร่วมมือในประเทศไทย 3 คน

        ผลการเสวนาพบว่า ทุกชุมชนในแต่ละพื้นที่ต่างมีรูปแบบการจัดการทรัพยากรธรรมชาติภายใต้องค์ความรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น แต่ยังขาดความเข้าใจจากเจ้าหน้าที่รัฐและบุคคลภายนอกที่มักมองว่าชาวเขาคือผู้บุกรุก ผู้ทำลายอยู่เสมอ จึงมีปัญหาการจับกุมชาวบ้านในกรณีต่างๆ อยู่เสมอ รวมทั้งสภาพทรัพยากรธรรมชาติที่เปลี่ยนแปลงไป โดยเฉพาะทรัพยากรน้ำและป่าไม้ที่ลดน้อยลงกว่าในอดีตอย่างเด่นชัดทั้งด้านปริมาณและคุณภาพ สิ่งเหล่านี้ได้ส่งผลกระทบต่อชุมชนให้ดำรงชีวิตได้ยากลำบากขึ้น สำหรับสิ่งที่เวทีเสวนามุ่งหวังคือ ทุกชุมชนต้องสร้างความเข้มแข็งในการจัดการทรัพยากรจากภายในชุมชนเอง สร้างรูปธรรมให้ตัวเอง มีเอกลักษณ์ให้สังคมได้รับรู้ ก่อนที่จะนำเสนอต่อทางเครือข่ายลีซูแห่งประเทศไทย เพื่อหาประเด็นการทำงานร่วมกันในอนาคต เช่น การหาพื้นที่ต้นแบบหรือรูปแบบการเชื่อมโยงระหว่างชุมชนต่อไป