งานประจำปีเครือข่ายป่าชุมชนเขาราวเทียนทอง วันนัดพบคนสร้างป่าเขาราวเทียนทอง
สถานที่ ณ บริเวณฝายเก็บน้ำขนาดเล็กร่องรกฟ้า หมู่ 18
บ้านโป่งกำแพง ตำบลเนินขาม กิ่งอำเภอหันคา จังหวัดชัยนาท
วันที่ 22 มิถุนายน 2548
ความเป็นมา
ป่าชุมชนเขาราวเทียนทองเป็นพื้นที่ป่าที่ให้ประโยชน์กับชุมชนที่อยู่รอบป่าอย่างมาก
แต่ป่าไม้ที่ชาวบ้านใช้ประโยชน์นั้นถูกทำลายจากไฟป่า การบุกรุก
ดังนั้นในปี พ.ศ. 2539 มีกลุ่มคนที่มองเห็นความสำคัญ และเล่งเห็นความเสียหายที่ส่งผลกระทบต่อชาวบ้าน
จึงรวมตัวกันจัดการป่าขึ้น โดยการช่วยกันดับไฟป่า และในปี
2541 เกิดสภาวะเศรษฐกิจฟองสบู่แตก ทำให้คนในชุมชนบ้านเขาราวเทียนทองที่เคยทิ้งถิ่นฐานเข้าเมืองไปรับจ้างเกิดภาวะว่างงาน
ต้องกลับมายังบ้านเกิดจำนวนมาก ทำให้ผู้นำชุมชนเกิดแนวคิดในการรวมกลุ่มสตรีในชุมชนขึ้น
โดยมีกิจกรรมร่วมกันคือ การแปรรูปหน่อไม้อัดปีบ และทำกล้วยฉาบน้ำผึ้งป่า
จนกระทั่งมีตัวแทนกลุ่มแม่บ้านไปร่วมประชุมเวทีธุรกิจชุมชน
ณ มูลนิธิบูรณะชนบทแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดชัยนาท
และได้รับข้อมูลจากมูลนิธิพลังนิเวศน์และชุมชน ศูนย์ฝึกอบรมวนศาสตร์ชุมชนแห่งภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก
และสำนักงานป่าไม้จังหวัดชัยนาท เกี่ยวกับแนวทางในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน
จึงจุดประกายให้กลุ่มแกนนำชาวบ้านเกิดความคิดในการรวมอาสาสมัครป้องกันและฟื้นฟูป่าชุมชน
เป็นจุดเริ่มต้นของการก่อตั้ง กลุ่มป่าชุมชนบ้านเขาราวเทียนทอง
ขึ้นมาดำเนินงานเรื่องการจัดการป่า
จากการดำเนินงานมาตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา
ป่ามีสภาพดีขึ้น และชาวบ้านหมู่ 10 หมู่ 13 และหมู่ 18
เห็นว่าการจะดูแลรักษาป่าให้ดียิ่งขึ้น คนที่อยู่รอบเขาราวเทียนทอง
น่าจะเข้ามามีส่วนร่วมในดูแลรักษาป่า ดังนั้นจึงเริ่มขยายแนวคิดการดูแลรักษาป่าร่วมกันไปยังหมู่บ้านอื่นๆ
อีก 11 หมู่บ้านที่อยู่รอบป่าในเขตการปกครอง 3 ตำบล คือ
ตำบลกระบกเตี้ย กิ่งอำเภอเนินขาม ตำบลเด่นใหญ่และตำบลไพรนกยูง
อำเภอหันคา เพื่อให้เกิดการจัดการป่าเขาราวเทียนทองทั้งเทือกเขาซึ่งมีเนื้อที่
22,969 ไร่ อย่างมีส่วนร่วม อีกทั้งในปี 2543 ยังได้ขยายแนวคิดในเชิงกว้างไปยังเครือข่ายป่าชุมชนอื่นๆ
ในจังหวัดใกล้เคียง โดยอาศัยเวทีการประชุมเครือข่ายป่าชุมชนเกษตรยั่งยืนที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่
5 (สวพ. 5) จัดขึ้นเป็นแหล่งแลกเปลี่ยนเรียนรู้และสร้างพันธมิตรร่วมในการจัดการป่า
โดยเฉพาะอย่างยิ่งเครือข่ายป่าชุมชนเขาราวเทียนทองและ
ป่าชุมชนเขาหิน เหล็ก ไฟ อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี
นับเป็นเครือข่ายข้ามจังหวัดที่มีกิจกรรมแลกเปลี่ยนบทเรียนในการพัฒนาการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการป่า
และประสบการณ์การจัดการป่าอื่นๆ ร่วมกันอยู่เสมอ และเพื่อให้การดำเนินงานในการขยายแนวคิด
และการสร้างจิตสำนึกให้คนในชุมชนรู้จักคุณค่าของป่า ตลอดจนการขยายเครือข่ายจัดการป่าชุมชนเขาราวเทียนทองออกไปอีก
ดังนั้นจึงมีการจัดงานประจำปีที่เกี่ยวกับการจัดการทรัพยากรป่าไม้ขึ้น
โดยได้ดำเนินงานต่อเนื่องมาปีนี้เป็นปีที่ 3 ซึ่งในปีนี้คณะกรรมการได้มีมติให้จัดงาน
วันนัดพบคนสร้างป่าเขาราวเทียนทอง ขึ้นเพื่อที่จะได้ขยายแนวคิดในการจัดการสร้างจิตสำนึกไปสู่ชุมชนอื่นๆ
วัตถุประสงค์การจัดกิจกรรม
1. เพื่อจัดกิจกรรมที่สร้างการมีส่วนร่วมและประสานความร่วมมือกับคนรอบๆ
ป่าในการดำเนินกิจกรรมด้านการจัดการป่าชุมชนเขาราวเทียน
2. เพื่อนำเสนอผลการทำงานขององค์กรและเครือข่ายป่าชุมชนเขาราวเทียนทอง
3. เพื่อขอความคิดเห็นและข้อเสนอแนะจากคนในชุมชนและเครือข่ายเพื่อนำไปปรับปรุงการดำเนินงานในอนาคต
จำนวนผู้เข้าร่วม
ประมาณจำนวน 305 คน ประกอบด้วย
- หน่วยงานภาครัฐในระดับจังหวัด
- ชุมชนเครือข่ายรอบป่าเขาราวเทียนทอง จำนวน 14 หมู่บ้าน
- อื่นๆ
องค์กรร่วมจัด
1. สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.)
2. สำนักงานทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมจังหวัดชัยนาท
3. สำนักงานป่าไม้จังหวัดชัยนาท
4. แผนงานสนับสนุนโครงการขนาดเล็กของชุมชนในการจัดการป่า
(SGP PTF)
5. โครงการสนับสนุนความร่วมมือในประทศไทย ศูนย์ฝึกอบรมวนศาสตร์ชุมชนแห่งภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก
6. เครือข่ายป่าชุมชนราวเทียน
ลำดับกิจกรรม/ภาพงานประจำปี

ผูกใบไม้รักษ์ป่า

ร่วมลงนาม ร่วมมือร่วมใจรักษ์ป่าเขาราวเทียนทอง
ปลูกต้นไม้

ผู้ว่าฯ ร่วมกันปลูกต้นไม้

เวทีซักถาม นโยบายรัฐกับการสนับสนุนการจัดการป่าชุมชนเขาราวเทียนทอง
 การปล่อยปลา

เวทีเสวนา ป่ากับชีวิต : อดีต ปัจจุบัน อนาคต
สรุปกิจกรรม
ชุมชนหลายพื้นที่ล้อมรอบป่าชุมชนเขาราวเทียนทอง จ.ชัยนาท
ร่วมกันประเมินกิจกรรมงานประเพณี วันนัดพบคนสร้างป่าเขาราวเทียนทอง
ครั้งนั้น เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม 2548 ต้นของเดือนที่ผ่านมา
ต่างมีความพอใจกับผลของการดำเนินงาน ชุมชนหลายพื้นที่ให้ความสนใจในการเข้ามามีส่วนร่วมจัดกิจกรรม
และมีการประเมินกิจกรรมว่าในปีต่อไปจะจัดกิจกรรมอีก และมีมีรูปแบบกิจกรรมที่หลากหลาย
ตลอดทั้งการประชาสัมพันธ์งานกิจกรรมให้เป็นที่รับทราบอย่างกว้างขวาง
พร้อมทั้งให้เหตุผลว่า ถึงแม้ว่าชุมชนจะมีสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติที่แห้งแล้ง
แต่ก็ยังมีป่าชุมชนเขาราวเทียนทองผืนป่าแห่งนี้ที่ยังคงความอุดมสมบูรณ์
เป็นแหล่งที่พึ่งการดำรงชีวิตของสมาชิกในชุมชน ทั้งเป็นแหล่งอาหาร
ที่พักผ่อนหย่อนใจ หาสมุนไพร เป็นต้น ดังนั้นแม้จะต้องดิ้นรนต่อสู้กับการประกอบอาชีพเพียงใดก็ตาม
งานประเพณีที่สร้างจิตสำนึกให้ชุมชนตระหนักถึงคุณค่าของทรัพยากรป่าไม้อย่างนี้
ก็ควรสืบทอดสู่รุ่นลูกรุ่นหลานต่อไป
|