 พื้นที่ชุมชนตำบลแม่ทา
ตั้งอยู่บริเวณราบลุ่มหุบเขาขนาดใหญ่ของจังหวัดเชียงใหม่
อาชีพหลักของชุมชนคือ เกษตรกรรม เนื่องจากสภาพภูมิประเทศเป็นหุบเขาจึงมีข้อจำกัดเรื่องการขยายพื้นที่
ดังนั้นเกษตรอินทรีย์จึงเป็นทางเลือกหนึ่งที่ชุมชนมีการนำมาปรับใช้เพื่อพัฒนาระบบการเกษตร
จากภาวะทางเศรษฐกิจที่ต้องใช้ต้นทุนผลิตค่อนข้างสูง ส่งผลต่อคุณภาพของสิ่งแวดล้อมหรือระบบนิเวศที่ดีทั้งทางตรงและทางอ้อม
การส่งเสริมเกษตรอินทรีย์พื้นที่ตำบลแม่ทาปัจจุบันมีกลุ่มเยาวชนหรือกลุ่มคนที่สนใจ
ที่ได้มีโอกาสไปศึกษา เรียนรู้จากสถาบันหรือหน่วยงานข้างนอก
เมื่อสำเร็จการศึกษาจึงกลับมายังภูมิลำเนาเดิม ทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงให้กับสมาชิกในชุมชนเพื่อเป็นการเพิ่มทางเลือกให้กับอาชีพเกษตรกรรม
มีการเรียนรู้ แลกเปลี่ยนระหว่างชุมชน และเจ้าหน้าที่ส่งเสริมฯ
อาทิเช่น ทีมงานของสหกรณ์การเกษตรยั่งยืนแม่ทา โดยมีแนวทางการดำเนินงานดังนี้
1.ความเป็นมาและวัตถุประสงค์ของสหกรณ์การเกษตรยั่งยืนแม่ทา
เป็นกลุ่มองค์กรชาวบ้านที่รวมตัวกันเพื่อแก้ไขปัญหาของตนเอง
ครอบครัวและทำงานพัฒนาในชุมชน โดยใช้ชื่อเครือข่ายคณะกรรมการกลาง
แม่ทาได้ยกระดับขึ้นมาเป็นนิติบุคคลเพื่อให้การดำเนินงานที่สะดวก
และสอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน ตั้งเป็นสหกรณ์การเกษตรยั่งยืนแม่ทา
จำกัด จดทะเบียนเมื่อวันที่ 29 มกราคม 2544 และได้ดำเนินการเมื่อ
19 มีนาคม 2544 เป็นต้นมา มีพื้นที่ในการดำเนินงาน 3 ตำบล
คือ ตำบลแม่ทา,ตำบลทาเหนือ,ตำบลทาปลาดุก กิ่งอำเภอแม่ออน
จังหวัดเชียงใหม่
มีเป้าหมายการดำเนินงาน เพื่อส่งเสริมให้สมาชิกดำเนินธุรกิจร่วมกัน
ช่วยเหลือซึ่งกันและกันและช่วยสังคม เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อสมาชิกและส่วนรวมทั้งทางเศรษฐกิจ
สังคม จนสามารถพึ่งตนเองได้อย่างยั่งยืน โดยมีวัตถุประสงค์
1.เพื่อรวมกันจัดการปัจจัยการผลิตที่จำเป็นในการผลิตมาบริการให้กับสมาชิก
2.เพื่อร่วมกันศึกษา อบรมและเผยแพร่ความรู้ทักษะการผลิตหรือเทคโนโลยีที่เหมาะสมต่อการทำงานเกษตรยั่งยืน
3.เพื่อร่วมกันจัดการผลผลิตเกษตรกรรมยั่งยืนของสมาชิกให้จำหน่ายในราคาที่เป็นธรรม
4.เพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพในการบริหาร การจัดการ การประสานงานของคณะกรรมการแต่ละกลุ่ม
แต่ละหมู่บ้าน
5.เพื่อเสริมสร้างหรือพัฒนากองทุนกลุ่มและเครือข่ายให้เติบโตเพื่อการพึ่งตนเองในอนาคต
2. ความหมาย
เกษตรอินทรีย์
 เกษตรอินทรีย์คือ
การทำเกษตรที่ไม่ใช้สารเคมีในทุกขั้นตอนการผลิต โดยมีการอนุรักษ์และฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม
เน้นการปรับปรุงบำรุงดินและเน้นระบบการเกษตรที่ผลิตอาหารและเส้นใย
การเคารพต่อศักยภาพทางธรรมชาติ สัตว์ และนิเวศการเกษตร
เกษตรอินทรีย์จึงลดปัจจัยการผลิตจากภายนอก มีการพยายามประยุกต์ใช้ธรรมชาติ
ในการเพิ่มผลผลิตและพัฒนาความต้านทานต่อโรคของพืชและสัตว์เลี้ยงที่สอดคล้องกับเงื่อนไขทางเศรษฐกิจ
สังคม ภูมิศาสตร์ สภาพอากาศและวัฒนธรรมของท้องถิ่นด้วย
แนวคิดเกี่ยวกับการทำเกษตรอินทรีย์
ทางสหกรณ์การเกษตรยั่งยืน ได้เล็งเห็นความสำคัญของการทำเกษตรอินทรีย์เพื่อก้าวไปสู่การทำเกษตรยั่งยืน
จึงใช้กลยุทธ์การทำเกษตรอินทรีย์มาเป็นตัวขับเคลื่อนในการส่งเสริมให้กับคนในชุมชนจากกลยุทธ์ในการส่งเสริมเกษตรยั่งยืนของสหกรณ์
โดยใช้ข้าวโพดฝักอ่อนอินทรีย์เป็นตัวขับเคลื่อน โดยทางสหกรณ์การเกษตรยั่งยืนแม่ทา
จำกัด ร่วมมือกับทางสหกรณ์กรีนเนท จำกัด จัดตั้งโครงการเกษตรอินทรีย์
ขึ้น เมื่อวันที่ 12 เมษายน 2544 มีการส่งเสริมให้สมาชิกปลูกข้าวโพดฝักอ่อนอินทรีย์,ไม้ผลอินทรีย์และพืชผักอินทรีย์ต่าง
ๆ มีวัตถุประสงค์ เพื่อเป็นกลยุทธ์ในการนำสมาชิกเข้ามาสู่การทำเกษตรยั่งยืน
และเพื่อให้สมาชิกสามารถพึ่งตนเองได้ และหันมาทำเกษตรยั่งยืนทุกครอบครัว
 ขั้นตอนการส่งเสริม
มีกระบวนการส่งเสริมให้ลด-ละ-เลิก การใช้สารเคมี เน้นให้เห็นความสำคัญเรื่องของสิ่งแวดล้อม,กระบวนการมีส่วนร่วม,กระบวนการคิด-วิเคราะห์
,การทดลองอย่างมีส่วนร่วม เพื่อเป็นการยกระดับความรู้ของเกษตรกร
ในกระบวนการส่งเสริมทางเจ้าหน้าที่ส่งเสริมได้รับการฝึกอบรมเรื่องชุดเครื่องมือในการส่งเสริมจากมูลนิธิสายใยแผ่นดินคือ
เรื่องระบบควบคุมภายใน,โรงเรียนเกษตรกรและ การพัฒนาเทคโนโลยีอย่างมีส่วนร่วม
การคัดเลือกสมาชิก ผู้ที่จะเข้าร่วมโครงการเกษตรอินทรีย์ต้องเป็นสมาชิกของสหกรณ์การเกษตรยั่งยืนแม่ทา
และ.สมาชิกต้องปฏิบัติตามกฎระเบียบ,มาตรฐานของโครงการเกษตรอินทรีย์
กลุ่มเป้าหมาย มีพื้นที่ในการดำเนินงาน 3 ตำบล คือ ตำบลแม่ทา,ตำบลทาเหนือ,ตำบลทาปลาดุก
กิ่งอำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่
ปัจจุบันมีสมาชิกในโครงการจำนวน 139 ราย
และมีพื้นที่เกษตรอินทรีย์ที่ได้รับการรับรองจากมาตรฐานเกษตรอินทรีย์(มกท.)
จำนวน 461.30 ไร่ แต่อย่างไรก็ตามการดำเนินงานพบปัญหาและอุปสรรคในเรื่อง(1)
การเพาะปลูกข้าวโพดฝักอ่อนอินทรีย์หลังนายังไม่ประสบผลสำเร็จ
(2) การเพาะปลูกในช่วงรุ่นฝน ที่2 (เดือนส.ค.) สำหรับพื้นที่
ที่ปลูกซ้ำพื้นที่เดิมยังเจริญเติบโตไม่ค่อยดี และกำลังอยู่ในขั้นทดลองคือ
การหว่านถั่วแล้วไถกลบก่อนการเพาะปลูก
อย่างไรก็ตามประเด็นเรื่อการส่งเสริมเกษตรอินทรีย์
ยังเป็นเรื่องที่ท้าท้ายกับกระแสสังคมหลักที่มุ่งเน้นการปลูกพืชเศรษฐกิจเชิงเดี่ยว
และควบคุมใช้สารเคมีอย่างเข้มข้น แต่ก็ถือได้ว่าเป็นแนวทางหนึ่งที่สามารถทำให้ชุมชนพึ่งตนเองได้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้
มัทนา อภัยมูล
เจ้าหน้าที่ส่งเสริมเกษตรอินทรีย์สหกรณ์การเกษตรยั่งยืนแม่ทา
|
